ΜΠΛΕ ΚΕΧΡΙΜΠΑΡΙ

Posted by editor 06/06/2018 0 Comment(s)

Μπλε Κεχριμπάρι

 

 Το μπλε κεχριμπάρι είναι το κεχριμπάρι το οποίο εμφανίζει ένα σπάνιο μπλε χρωματισμό. Βρίσκεται συνήθως στα ορυχεία κεχριμπαριού στις οροσειρές γύρω από το Σαντιάγο στη Δομηνικανή Δημοκρατία αλλά επίσης και στις ανατολικές περιοχές της Δομηνικανής Δημοκρατίας. Παρόλο που γνωρίζουμε λίγα για το συγκεκριμένο είδος εξαιτίας της σπανιότητάς του, υπάρχει από την περίοδο της ανακάλυψης του Δομηνικανικού κεχριμπαριού.

 

Αιτίες χρωματισμού

 Ο Βιτόριο Μπελάνι και ο Ενρίκο Τζιλότο, από το Πανεπιστήμιο της Πάβια (Ιταλία), μελέτησαν ποικίλα δείγματα κεχριμπαριού μέσω οπτικής απορρόφησης, φασματοσκόπησης φθορίωσης και μετρήσεων φθορίωσης σε βάθος χρόνου. Η επακόλουθη φασματική ανάλυση αποκάλυψε ότι τα φάσματα εκπομπής και διέγερσης ήταν παρεμφερή σε σχήμα με αυτά των αραιωμένων διαλυμάτων του ανθρακένιου, περιλένιου και τετρασένιου και υποδεικνύουν ότι ο φθορίζων υδρογονάθρακας που ευθύνεται για το μπλε χρώμα είναι πιθανότατα περιλένιο.

 

 Ο φθορισμός είναι η διαδικασία κατά την οποία τα μόρια απορροφούν φως υψηλής ενέργειας το οποίο διαγείρει τα ηλεκτρόνια ώστε να πραγματοποιούν υψηλότερης ενέργειας μοριακές τροχιές. Καθώς τα εν λόγω ηλεκτρόνια επιστρέφουν στη βασική τους κατάσταση, η ενεργειακή διαφορά εκτονώνεται ως φωτόνιο, εκπέμποντας κατ’αυτόν τον τρόπο φως σε υψηλότερο μήκος κύματος ή με χαμηλότερη ενέργεια από το αρχικά απορροφημένο φως.

 

 Παρόλα τα ευρήματά τους, η παρουσία των συγκεκριμένων αρωματικών υδρογονανθράκων δεν έχει επιβεβαιωθεί σε δείγματα μπλε κεχριμπαριού. Ενώ όλα τα είδη κεχριμπαριού τα οποία ελέγχτηκαν παρουσίασαν φθορισμό, το μπλε κεχριμπάρι φωσφόρισε με μεγαλύτερη ένταση, παρότι ο συντελεστής απορρόφησης εξαφάνισης ήταν υψηλότερος για το κόκκινο και κίτρινο κεχριμπάρι.

 

 Σύμφωνα με κάποιες άλλες μελέτες το μπλέ (ελαφρώς πρασινίζον) χρώμα, το οποίο παρουσιάζουν κάποια είδη κεχριμπαριού προερχόμενα από τη Δομινικανή Δημοκρατία και την Ινδονησία, οφείλεται στο φθορισμό, ο οποίος ενεργοποιείται από την υπεριώδη ακτινοβολία. Μια προηγούμενη μελέτη παρουσίαζε το χρώμα ως ιριδισμό σε κίτρινο φόντο, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για φθορισμό επιφάνειας. Εφόσον το συγκεκριμένο κεχριμπάρι μπορεί να θεωρηθεί ημιπερατό φίλτρο που επιτρέπει να διέλθει το φως μεγάλου μήκους κύματος, με μέσο μήκος κύματος περίπου στα 530 νμ στη φασματική του μετάδοση, δεν μεταδίδει ούτε υπεριώδες ούτε μικρού μήκους κύματος ορατό φως. Καθώς επομένως το συγκεκριμένο υλικό απορροφά πλήρως το φως του υπεριώδους φάσματος και σε μεγάλο βαθμό αυτό του μικρού μήκους οπτικού φάσματος, το εκπεμπόμενο μπλε χρώμα περιορίζεται αποκλειστικά στην επιφάνεια. Το κεχριμπάρι της ανωτέρω μελέτης παρουσίασε επίσης το φαινόμενο Ουσαμπάρα, κατά το οποίο το χρώμα ποικίλλει ανάλογα με το μήκος της διαδρομής που διανύει το φως μέσα από ένα δείγμα.  

 

 Το μπλέ πρασινίζον χρώμα φθορισμού περιορίζεται στην επιφάνεια. Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους: 1) Το υπεριώδες φως μπορεί να διεγείρει τον μπλε πρασινίζοντα φθορισμό μόνο στην επιφάνεια του κεχριμπαριού, και 2) το κεχριμπάρι απορροφά κατά πολύ το μπλε πρασινίζον φως φθορισμού  και δεν του επιτρέπει να εισχωρεί ιδιαίτερα κάτω από την επιφάνεια. Όσο πιο παχύ ένα δείγμα κεχριμπαριού, τόσο πιο πολύ μετακινείται το όριο διαπερατότητας του φάσματος προς μεγαλύτερα μήκη κύματος, και συνεπώς ο μπλε πρασινίζον φθορισμός μπορεί να διαπεράσει μόνο ένα πολύ λεπτό στρώμα του κεχριμπαριού.

 

 Παρόλη την ύπαρξη ποικίλων θεωριών αναφορικά με την προέλευση του Δομηνικανού μπλε κεχριμπαριού, υπάρχει σημαντική πιθανότητα να οφείλει την προέλευσή του σε συστατικά όπως το ανθρακένιο σαν αποτέλεσμα ‘ατελούς καύσης’ εξαιτίας πυρκαγιών σε δάση όπου φύονταν δέντρα που πια έχουν εκλείψει με τη ονομασία Hymenaea protera γύρω στα 25 με 40 εκατομμύρια χρόνια πριν.

 

 Η συγκεκριμένη εμφάνιση είναι εφικτή μόνο σε κάποια δείγματα της κατηγορίας του Δομηνικανού κεχριμπαριού, σε κάποια είδη κεχριμπαριού από την περιοχή Τσιάπας του Μεξικού και σε κάποια είδη που υπάρχουν στην Ινδονησία. Οποιοδήποτε άλλο είδος κεχριμπαριού δε θα παρουσιάσει αυτό το φαινόμενο καθώς η πρωταρχική του ρητίνη δεν προέρχεται από το δέντρο hymenea protera.

 

 

Πηγές: www.gia.edu και en.wikipedia.org